Sinds 2024 helpt Mantelzorg met Beleid om mantelzorgbewust werken te implementeren binnen gemeente Eindhoven. Dit is geen beleid richting burgers, maar écht bedoeld voor eigen medewerkers. Want naast de gemeentelijke rol is zij natuurlijk ook werkgever.
De gemeente had al wel wat stappen gezet in de bewustwording en aandacht voor werkende mantelzorgers onder hun werknemers, maar het wilde eigenlijk niet echt goed van de grond komen. Nu is dat zeker niet uniek. Je ziet wel vaker dat organisaties volop investeren in een thema, en dat het op de werkvloer dan toch vaak moeizaam wil landen. Op een dag belde Noortje Sanders van de gemeente ons op.
Haar vraag: ‘Jullie bieden een fantastische dienstverlening voor mensen die al veel te doen hebben en daar ook nog mantelzorgtaken bovenop krijgen. Kunnen jullie ons helpen om mantelzorgbewust beleid goed te laten werken in de praktijk?’
Een afspraak was zo gemaakt, en er volgden er meerdere. We spraken samen over draagvlak, waarom het vaak ontbreekt, en wat je kunt doen om dit om te buigen naar meer betrokkenheid. Als mensen niet mee kunnen of willen of niet weten wat het beleid is, dan heeft je beleid geen effect.
Uiteindelijk werd ervoor gekozen om op meerdere vlakken een uitrol te doen. Dat heeft ook te maken met een hardnekkig patroon: zelfs als het beleid op papier stevig staat, is er op de werkvloer vaak beperkte zichtbaarheid. “Er zit een kloof tussen papieren beleid en wat medewerkers daar op de werkvloer van merken en daarom willen we breed inzetten om het hele jaar door iets te bieden voor mantelzorgers binnen de organisatie.”
We zijn begonnen met het organiseren van mantelzorg inloopspreekuren. Elke maand is dezelfde mantelzorgcoach gedurende een dagdeel aanwezig op een kantoorlocatie van gemeente Eindhoven (dit wordt afgewisseld) en kunnen medewerkers zonder of met afspraak -maar altijd vrijblijvend- binnenlopen om te delen waar ze tegenaan lopen of vragen te stellen.
Gebruik maken van het inloopspreekuur is laagdrempelig. De werkgever biedt het zelf aan, dus fijn gevoel voor medewerkers om te weten dat ze echt gesteund worden. Ze zien steeds één vast gezicht, hebben direct persoonlijk contact en kunnen nadien -als ze dat willen- ook online nog een beroep doen op de mantelzorgcoach voor een individueel ondersteuningstraject.
HR-beleidsadviseur Betty: “Mantelzorg is te vaak nog onderbelicht. Maar als werkgever heb je wel te maken met collega’s die slechter in hun vel zitten, minder productief kunnen zijn, overbelasting voelen en in het ergste geval: ziek worden. Daarom zijn we blij dat we onze medewerkers via Mantelzorg met Beleid een duurzame oplossing kunnen bieden.“
Wat ook onderdeel is van het mantelzorgbeleid is het zorgen voor een bepaalde basiskennis over mantelzorg bij leidinggevenden. Leidinggevenden zijn de spil in een mantelzorgvriendelijke bedrijfscultuur en zitten tussen bestuur/management en de (mantelzorgende) medewerkers. Zij moeten het faciliteren en ondersteunen van de combinatie mantelzorg en werk in de praktijk van alledag handen en voeten geven. In het beleid hebben we hier dus extra aandacht voor, om het zo te organiseren dat alle leidinggevenden vanuit hetzelfde kennisniveau kunnen vertrekken in hun gesprekken met teamleden. Denk aan mantelzorg kennissessies, trainingen gespreksvoering en accurate en actuele informatie over wat er binnen en buiten de gemeente beschikbaar is aan hulplijnen.
“Om de kloof tussen papieren beleid en wat medewerkers daar op de werkvloer van merken te verkleinen, wilden we breed inzetten om het hele jaar door iets te bieden aan mantelzorgers binnen de organisatie.”
We hebben HR geleerd waarom een mantelzorgbewuste strategie zo belangrijk is om dit maatschappelijke vraagstuk aan te pakken. Zonder een goede mantelzorgstrategie, is het risico op uitval en verloop groter. Met een transparant beleid maak je als werkgever duidelijk hoe je met mantelzorg wilt omgaan, wat je te bieden hebt qua ondersteuning en worden verwachtingen gemanaged voor zowel medewerkers als leidinggevenden. Ook biedt het een handvat voor betrokken professionals op HR, verzuim en arbo. Maar dan begint het: hoe doe je dat?
Hiermee zijn we samen aan de gang gegaan met vragen als:
Hoe ziet mantelzorgbeleid eruit?
• Waar begin je?
• Waar moet je aan denken?
• Welke valkuilen kun je beter vermijden?
• Hoe kun je het implementeren zodat het beklijft in organisatie?
• Welke kritische succesfactoren dragen hieraan bij?
Vanaf dit plan van aanpak zijn er in de loop van de tijd steeds verdere stappen gezet in de ontwikkeling van een daadwerkelijke strategie rondom mantelzorg en werk. Niet alles ineens, maar stap voor stap. Daardoor konden de betrokken personen ook veel beter mee in het proces. Het was al gauw duidelijk: mantelzorgbewust werken is geen tijdelijk project. Het is iets dat nooit ophoudt. Het is een doorlopend, continu proces, net als elke organisatieverandering.
Feedback
Betty kijkt met een goed gevoel naar de samenwerking. “Bij gemeente Eindhoven zijn we mensgericht. We willen er veel aan doen om medewerkers tevreden, productief en duurzaam inzetbaar te houden. Daarom zijn we blij dat we onze medewerkers via Mantelzorg met Beleid concreet hulp en ondersteuning kunnen bieden bij de problematiek die het combineren van mantelzorg en werk soms met zich meebrengt.” En ook belangrijk: heel betaalbaar! Want er zitten grote prijsverschillen tussen aanbieders.
Ook de medewerkers zelf geven positieve feedback. Die aandacht en begeleiding hadden sommige mensen liever eerder gezien. Maar dat het er nu structureel wél is, dat telt en brengt voor veel werknemers echt een stuk verlichting in hun dagelijkse belasting.