Kun je het privéleven van de medewerker positief beïnvloeden als werkgever zonder je daar zelf al te veel mee te bemoeien?
Het privéleven van medewerkers is iets waarvan menig werkgever en leidinggevende niet goed weten wat ze er mee aan moeten. Je mag immers niet bepalen wat een medewerker wel of niet doet in zijn vrije tijd, of dat nou mantelzorg, of ongezonde leefgewoonten zijn. Maar het privéleven van een medewerker heeft wel degelijk invloed op de prestaties die iemand levert op de werkvloer.
Uit onze Mantelzorg en Werk-scan blijkt met enige regelmaat dat medewerkers benoemen dat er vanuit leidinggevenden weinig aandacht is voor de thuissituatie van de medewerker. Echter het wordt juist erg gewaardeerd vanuit de medewerker wanneer een leidinggevende vraagt hoe het gaat met zoon, dochter, vader of moeder.
Ook blijkt er nogal eens een discrepantie te zijn tussen de ervaring en beleving van medewerkers versus leidinggevende. Bijvoorbeeld in hoe de medewerker de beperkte bespreekbaarheid van mantelzorg verlenen in de privésituatie beleeft, en het ontbreken van begrip hiervoor ervaart, terwijl de leidinggevende juist denkt dat hij hier ruimschoots aandacht aan geeft en met de medewerker meedenkt.
Werknemers die tijdelijk overbelast zijn, krijgen vaak de goedbedoelde tip om een paar weken rust te nemen. Maar als de werknemer voor een familielid of vriend moet zorgen, komt hij thuis juist niet tot rust en dat is niet bevorderlijk voor herstel. Beter zou zijn dat leidinggevenden vaker uit zichzelf vragen of een werknemer met mantelzorg te maken heeft, omdat deze soms juist bang zijn voor negatieve gevolgen als bekend is op het werk dat ze mantelzorger zijn.
In het algemeen luidt ons advies: door méér persoonlijke aandacht voelen medewerkers zich gehoord, daarnaast geeft het u als leidinggevende de kans om erachter te komen of de thuissituatie mogelijk negatieve gevolgen kan hebben op de gezondheid van uw medewerker. Hier kunt u dan op tijd op inspelen en zo mogelijk (langdurig) verzuim voorkomen.
Het is hierbij natuurlijk wel van belang om te bouwen aan een onderling goede relatie. Dit zorgt voor een natuurlijke en spontane openheid en eerlijkheid, zonder dat gesprekken direct heel beladen voelen.
Relatie vóór prestatie, dat zeggen we vaak. Maar leven we het ook op de werkvloer?
Hoeveel gesprekken gaan er bij u op het werk nog steeds over cijfers, output, prestaties…voordat iemand vraagt:
“Hoe gaat het écht met je?”
“Wat heb jij nodig om jouw werk goed te kunnen combineren met X in je privéleven?”
“Wat speelt er onder de oppervlakte?”
Mensen voelen dat, en trekken hun conclusie. Geen relatie? Geen vertrouwen. Geen vertrouwen? Geen beweging.
Relatie voor prestatie is misschien wel het belangrijkste wat je kunt doen om het privéleven van je medewerker op een veilige manier te beïnvloeden, zonder dat het op bemoeienis gaat lijken. Het is een proces wat we moeten voorleven, door te vragen, te luisteren en te zien.
Verbindende gesprekken kun je altijd voeren, ook zonder een aanleiding of onderliggende reden. Soms helpt het om dit soort gesprekken juist niet als werkgever, maar door een professional te laten voeren met een onafhankelijke en neutrale positie. Ook gesprekken met een bedrijfscoach of bedrijfsmaatschappelijk werker kunnen een soort van standaard procedure worden, die je bijvoorbeeld eens per half jaar faciliteert. Gewoon om vroegtijdig en preventief eventuele privé gerelateerde behoeftes van de medewerker te signaleren. Relevante vragen zouden kunnen zijn:
Waar ben jij nu in je werk en leven?
Zijn er bepaalde levensfases die momenteel voor jou een grote rol spelen?
Hoe zou jouw omgeving beter kunnen begrijpen wat dit voor jou betekent?
Welke ballen heb je in de lucht te houden?
Waar wil je naartoe in je loopbaan en leven?
Hoe kun je daarnaast het privéleven van de mantelzorgende medewerker positief beïnvloeden zonder je daar als werkgever zelf al te veel rechtstreeks mee te bemoeien?
Denk dan eens aan de volgende mogelijkheden:
Inzet van een Mantelzorg coach
De mantelzorgcoach luistert zonder oordeel, zet aan tot (zelf)reflectie, spiegelt de patronen, onbewuste overtuigingen en het gedrag van de werkende mantelzorger. Ook kent hij alle ondersteunende regelingen binnen én buiten de organisatie. Zo komt de werkgever niet in het privédomein, maar krijgt de medewerker wel deskundige hulp en wordt deze weer duurzaam inzetbaar. De mantelzorg coach is onafhankelijk.
Workshop mantelzorg in eigen regie
Een dergelijke workshop is speciaal gericht op wat mantelzorgers zélf kunnen doen om de combinatie van zorg en werk makkelijker te maken. En over hoe zij anders met hun situatie kunnen omgaan, zelfs wanneer je weet dat je de situatie zelf niet kunt veranderen.
Mantelzorg inloop spreekuur
Het mantelzorginloop spreekuur helpt werkende mantelzorgers op (bedrijfs)locatie in sessies van ongeveer een uur bewust(er) keuzes te maken door hen te informeren, ondersteunen en begeleiden in de mogelijkheden die er zijn. Dit wordt uitgevoerd door een onafhankelijke coach. Het betekent ook dat zij emotionele en mentale steun krijgen bij waar de medewerker tegenaan loopt. Tevens worden praktische handvatten geboden voor concrete en praktische hulp.
Powersessie voor leidinggevenden
Sociale steun van de leidinggevende is een belangrijke factor bij het voorkomen van verzuim. Voorwaarde hiervoor is een open, veilige omgangscultuur waarin de werknemer zich kwetsbaar durft op te stellen. Helaas wordt de belasting door mantelzorg door veel teammanagers nog flink onderschat. Leidinggevenden kunnen door trainingen leren om signalen van dreigend verzuim op te vangen en om hierover met de werknemer in gesprek te gaan.
Organisatiescan Mantelzorg en Werk
Met de organisatiescan brengt u in beeld hoe de combinatie werk en mantelzorg op de werkvloer wordt ervaren door mantelzorgers, collega’s en leidinggevenden. Het online onderzoek is bovendien een goede start om bewustwording te realiseren en geeft inzicht in verbeterpunten om mee aan de slag te gaan. Dit zorgt bij medewerkers voor meer mentale rust in de wetenschap dat de werkgever zich in hun situatie verdiept.